Wat is een border?
Borders zijn stroken grond beplant met vasten planten, 1 en 2 jarige planten, bloembollen en knollen, die in groepen bij elkaar geplant zijn en waarvan de kleuren harmoniëren of contrasteren met hun achtergrond, waarbij men rekening houd met de bloei tijd, vorm, kleur en hoogte. De achtergrond kan bestaan uit een haag, struiken, een muur of schutting al dan niet begroeit met klimplanten of lei bomen. Deze grote variatie maakt dat er velen mogelijkheden zijn bij de samenstelling van het plantmateriaal allereerst dienen wij te weten wat de verschillen zijn:

- Vaste planten zijn kruidachtige planten waarvan de bovengrondse stengeldelen in het najaar afsterven en waarvan de wortels in het voorjaar weer uitlopen ze zijn niet alle winterhard, zodat sommige soorten 's winters een extra verzorging eisen (afdekken)

- 1 jarige perkplanten groeien en bloeien maar een jaar, gedurende dat jaar zorgen ze voor het nageslacht door het vormen van zaad. Om een vervroegde bloei te verkrijgen worden de 1 jarige planten ook wel in de na zomer gezaaid, gedurende de winter vorst vrij gehouden en in het voorjaar uitgeplant.

- 2 jarige planten hebben twee jaar nodig om tot volle was dom te komen, in het tweede jaar worden dan ook de meeste bloemen gevormd. Ook zij eisen verzorging tijdens de winter.

Het is erg belangrijk dat je weet hoe hoog de planten worden, welke kleur ze hebben en wat de eisen van de standplaats zijn bv. in de zon of niet, dit is i.v.m. de plaatsing van het materiaal. De laag groeiende moeten vooraan en de hogere planten achteraan, zodat ook deze zichtbaar zijn. Ook zijn er kleuren die niet met elkaar te combineren zijn, er moet dus als het waren een overgang kleur tussen geplaatst worden of ze moeten op verschillende tijdstippen bloeien.

Wanneer de border alleen met vaste, 1 en 2 jarige planten beplant is maakt deze border in de winter een doodse indruk om deze border toch een bestemming te geven plant men enkele winter groene gewassen in de vorm van struiken, coniferen of lage bomen. Bij de plaatsing van een border moet je rekening houden met het gezicht dat je erop hebt vanuit het huis, bij het betreden van de tuin of vanaf het terras. Wanneer je over de border heen kijkt zie je de kleur(en) als een geheel. Wanneer je er dwars op kijkt zie je slechts de bloemen van enkelen planten en de ruimte tussen de planten, natuurlijk speelt de afstand hierbij ook een grote rol want hoe groter de afstand is hoe globaler men alles ziet. Het is van belang dat er boven de border geen takken van bomen hangen en dat de ligging van de border zodanig is gekozen dat deze zoveel mogelijk zon ontvangt de borders die in het ZO, Zuiden, ZW. -deel van de tuin liggen zullen dan ook het best tot hun recht komen ook al omdat de planten dan geen last hebben van de meestal schrale koude noorder- wind.

Wat het plantmateriaal betreft kan men de planten zo uitkiezen dat ze bijna gelijk tijdig bloeien of met verschillende bloeitijden. Beide methode hebben voor- en nadelen, - Als men een van de borders in zijn geheel in bloei ziet staan is dat een geweldig gezicht. - Hierdoor kan men de verschillende borders in zijn geheel in een kleur krijgen. - Verschillende delen van de tuin krijgen in verschillende perioden de aandacht. Nadelig is de bloemloze periode voor en na de bloeitijd, borders die de gehele zomer in bloei staan hebben voor, dat er altijd wel wat bloeit en dat de hoogte van de beplanting vaak afwisselend is. Een nadeel is ook dat de planten die uitgebloeid zijn meestal niet meer decoratief zijn.

De grootte is natuurlijk afhankelijk van de beschikbare ruimte en de soort van de border. Een gemengde border vergt veel ruimte omdat vele soorten gegroepeerd moeten worden, waarbij niet te veel uitgebloeide groepen bij elkaar mogen staan. Wordt de border te breed dan wordt deze gauw onoverzichtelijk. Bij een smalle border kan je beter een kleur of seizoen border aanleggen. De rechtlijnige borders zullen een mooi overzichtelijk effect opleveren. De borders met gebogen lijnen langs plantengroepen zullen meer verrassingen bieden en de uitgebloeide plekken camoufleren.

- Gemengde borders, ook wel mixed border, waarin vaste planten 1 en 2-jarige en bolgewassen gebruikt worden hiervan kan je eisen dat deze van het vroege voorjaar tot het late najaar een kleurrijk beeld te zien geeft. - Borders met alleen vaste planten of alleen 1 jarige planten, deze methode vergt veel plantenkennis en onderhoud.

- Gekleurde borders, hierbij kan je de voorkeur van bepaalde kleuren tot uiting laten komen. Door wat hoger groeiende planten naar voren te laten komen en ook wat lager blijvende planten naar achteren te plaatsen wordt een goede afwisseling en diepte in een border gebracht. Houd ook rekening met de felheid van de kleuren, rood en geel zijn grote blikvangers maak deze groep dan wat kleiner. Wat de bloeihoogten betreft kan je als stelregel aannemen:

- voorjaarsbloemen tot 40 cm.

- voorzomerbloemen tot 70 cm.

- zomerbloemen tot 120 cm.

- najaarsbloemen tot 200 cm.

Ook de vorm en de bloeiwijze speelt een rol bv. Platte en opgaande bloemen. Hoe feller de kleur, des te minder groot moet de groep planten zijn. Bij minder rijk bloeiende soorten moet de plantafstand kleiner zijn, zodat het totaal aantal bloemen toch eenzelfde effect geeft als bij rijk bloeiende soorten. Groepjes van 3-5 planten geven een onvoldoende effect. Als de border langs een pad wordt aangelegd kan men deze laten afsluiten door een grasrand, stenen, tegels of flagstones. Een grasrand staat wel mooi maar is moeilijk te onderhouden. Een losser geheel ontstaat als je de border aan de voorzijde vrij laat ontwikkelen zodat een losse lijn wordt verkregen. Eveneens de moeite waard in de borders zijn de planten met een specifiek karakter of bladkleur.

In de eerste plaats is een goede grondbewerking in het najaar en een grondverbetering noodzakelijk. Dus de grond voldoende diep losmaken en harde lagen breken, wortelonkruiden verwijderen. Een schrale zandgrond verbeteren met humusrijk materiaal (kompost, koeienmest). Een klei grond luchtiger maken met ruige mest of turfmolm. Er moet een flinke voorraad bemesting aangebracht worden, daar de meeste planten een paar jaar blijven staan en er veel planten op een kleine ruimte komen te staan. (waar we veel van verwachten).